DEHB bağımlılık için risk faktörü mü ?

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
Epidemiyoloji
Neden İlişkili
Tedavide Önemli mi ?
DEHB Belirtileri
Madde Kullanım Bozuklukları
Alkol %10
Diğer madde %6
İnternet %10
Diğer davranış ?
DEHB:
%5 (Türkiye %11 )DEHB lerde Madde kullanım bozukuluğu:
%15Madde kullanım bozukluğunda DEHB:
%23,1
Bögesel değişim gösteriyor, kuzey ülkelerinde daha MKB da daha çok DEHB
Alkol bağımlılarında diğer maddelere göre daha az DEHB (tutarlı bir veri değil)
DEHB belirtileri
Tedavi uyumu
Çekilme belirtileriyle başetme
Tekrar başlama gibi konularda risk
özellikle davranış sorunları ile birlikte kötü prognoz göstergesi
Dikkat Eksikliği
Hiperaktivite/Dürtüsellik
Emosyon Regülasyonu
Sosyal Biliş
Düşük akademik beceri
Eşlik eden uyku sorunları

İlaçlar ve Tedavi dışı kullanım
MPH nin erişkin grupta ilaç dışı en az 1 kez kullanımı
%7
IV ve İntranazal olarak kullanımı olmuş (Garland 1998 Massello 1999Parranand Jasinski 1991)
MPH kokain etkisini güçlendirebilir. (Ritz 1987, Wolkow 1997)
Amfetamin tuzları hızlı DA artışı ile bağımlılık potansiyeline sahip. (Kahlig 2005??)
Genel olarak üretkenliği arttırm amaçlı kullanıyorlar
Ama yapılan analizlerde bunun bir self medikasyon olabileceği anlaşılıyor (Novak 2007, Upadhyaya 2010)
MPH labaratuvar çalışmalarında bağılmlılık potansiyeli taşıyor ve drug liking etkisi yapıyor(Jasinski et al. 2008),
Laboratuvar çalışmalarında D-amfetaminin ve MPH nin bağımlılık potansiyeli gösterilmiş. (Rush et al. 2001).
Bu etkilerin tümü yüksek dozlarda ortaya çıkmış olsada yine de D amfetamin ve MPH nin bağımlılık potansiyeli yüksek olabilecek ajanlar olduğu söylenebilir.
Atamoksetinin bağımlılık potansiyeli yok kabul edebiliriz(Upadhyaya 2013)
Çocuk Ergen
Erişkin
%8
%1-2
%10

%2,5
Pik yaşı 20
>25 yaş başlama nadir
Ergenlerde Kadın=Erkek
>17 yaş Erkek > Kadın
Hibbel 2012, Hibbel 2009, Ercan 2016, Faraone 2015, Rutter’s CAP 2015
Birliktelikleri
Kessler 2006, van Emmerik 2012, Riggs 2003
Bir risk faktörü mü ?
Biderman 95
Antisosyal özellikler ve DEHB risk faktörü
Marshal 2003

risk faktörü

Elkins 2007
14 yaşından önce sigara alkol ve yasadışı madde kullanımında HA ve DE risk.
18 yaşından önce sigara alkol ve esrar kullanımında DE ve HA risk ancak DB belirtileri kontrol edildiğinde sadece HA risk.
Molina 2003
DEHB prospektif desende önemli bir risk faktörü tüm maddeler için.Özellikle dikkat eksikliği
Biderman 97
DEHB ve kontrolde % 15 Madde kullanımı
kullanılan maddeler arasında fark yok
belirleyici
davranım bozukluğu
ve bipolarite
başlangıç DEHB de daha erken değil daha erken değil
Sartor 2006
İkiz çalışması Alkol alımında
davranım bozukluğu
yordayıcı DEHB değil, DEHB başlama yaşını etkilemiş
Ergenlik dönemine riskli davranış için kırılganlık penceresi deniyor(Steinberg 2007)
Bu dönemde NAc aktivitesi abartılı ve orbitofrontal kortex aktivitesi immatür (Galvan 2006)
Aynı zamanda bu dönem Akran baskısına direnebilme de yürütücü fonksiyonlarla bağlantılı. (Grosbras 2007)
Nükleus Akkumbens ödülle yeterli aktivasyonu göstermiyor.
D2 yoğunluğu düşük
NAc hacmi küçük

Stark 2011, Sagvolden 2005, Tripp & Wickens 2008, 2009. Scheres2007, Ströhle 2008
Ventral Tegmental alan ve Nükleus Akkumbens
DEHB ve
seks bağımlılığı
ilişkili bu ilişki yaşanılan travma ile bağlantılı olabilir (Blankenship 2004)
Patolojik kumarda
DEHB daha sık
Şiddeti daha fazla
daha fazla komorbit durum eşlik ediyor (Fatseas 2016)
İnternet bağımlılığı
ile DEHB ilişkili, özellikle dikkat eksikliği ve davranış sorunları (Yılmaz 2015)
Prefrontal kortex
Yürütücü işlevler
İnhibisyon
İşleyen bellek
Duygu regulasyonu
Dürtü kontrolü
Dikkat eksikliği
Hiperaktivite
Nigg 2005, Durston 2011, Swanson 2011, Zhou 2014, Iacono2008, Dave 2004
Teşekkür ederim..
DEHB ve MKB’da MPH ile Striatumda düşük yanıt
DEHB olanlarda ödül ertelemede bozulmuş işlev
DEHB de Ventral striatumda ödül ertelemede
DA salınımı düşük
Dopamin ateşleme hızı farklı

Kenny 2011
Neden daha çok ergenlik döneminde başlıyor ?
Iacono 2008
Öneriler
Perez 2012
Madde ile ilgili durumu stabilize et
DEHB tanısını çocukluk dönemini de içerecek şekilde değerlendir
Psikoeğitimle başla
DEHB tedavisinin madde kullanımı ile birebir bağlantılı olmadığını hastaya belirt
Davranışçı öneriler ve rehberlik etkili
İlaç tedavisini planla
Mümkünse Uzun salınımlı MPH veya Atamoksetin tercih et
Kötüye kullanımı hesap ederek yakın izlem ve aile tarafından yakın denetim planla

Striatum
Striatum özellikle cravingle ilişkili

Tedavi etkin mi ??
Carpentier 2012
Davranım bozukluğu %60-80
DEHB %30-50
Depresyon %15-25
Anksiyete %15-25
MKB’da komorbidite
Bağımlılık potansiyelindeki artışla ilgili çalışmaların çoğu hayvan çalışmaları
İnsan çalışmalarının çoğunda bu sonuçlar desteklenmiyor
MPH nin ilk kullanıldığı dönemde sigara kullanımında artış var
Uzun süre düzenli kullanım sonrası MKB için koruyucu etki
Steiner 2013
DRD4
DAT1
TH
5HTT
5HT2A
NCAM
NURR
LPHN3/

Genetik
Anastasio 2011, Bobb 2005, Eells 2003, Matzel 2008, Wallis 2008, Werme 2003,
https://prezi.com/user/drsavash/

Bağlanma Kuramı ve Gelişim

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları
“İki kişi arasındaki yakın duygusal ilişkidir, karşılıklı duygusal aktarım ve yakınlığı sürdürme isteği ile karakterizedir”.
Shaffer (1993)

Birine bağlandığınızda onun çevresinde iyi ve rahat hissedersiniz onun yokluğu sıkıntı-gerginlik kaynağıdır.
Bağlanmanın temel özellikleri
Primer bakım verene yakın durmaya çalışılır. Ayrıldıklarında her iki bireyde sıkıntı hisseder
Tekrar birleşme anında açık bir keyif ve mutluluk farkedilir.
Bebeğin genel dikkati annesinin üstündedir ve sıklıkla onunla göz temasını korur.

Konrad Lorenz (1935)
imprinting
Davranışı-örenme
Davranışçı kuram bunun öğrenme yoluyla olduğunu söyler
bebek beslenme ve rahatlama sürecinde anneyi besleyen ve rahatlatan olarak öğrenir. (kk)
ağlama ve gülme ile erikinden olumlu olumsuz cevap alarak pekiştirme yapar

Harlow deneyi
John Bowlby
Bağlanmanın doğuştan gelen hayatta kalmayı ve üremeyi sağlayan bir beceri olduğunu söyler
Bağlanma
Maccoby (1980)
Mary Ainsworth
Güvenli bağlanma kavramını ortaya atar
Balina colin
Kuğu Petra

https://prezi.com/user/drsavash/